حضرت علی بن الحسین امام سجاد علیه السلام در مورد حقوق پدر فرموده اند:

و اما حق ابیک فان تعلم ان اصلک و انک فرعه و انک لولاه لم تکن فمهما رایت فی نفسک مما یعجبک فاعلم ان اباک اصل النعمة علیک فیه و احمد الله و اشکره علی قدر ذلک و لا قوة الا بالله

و اما حق پدرت آن است که بدانی که او اصل توست و تو شاخه و فرع او. اگر نمی بود تو نیز نبودی پس هرگاه در خود چیزی دیدی که تو را شادمان ساخت بدان که اصل آن نعمت را از پدر داری و خدای را بر آن سپاس گو و شاکر باش.

رساله حقوق امام سجاد علیه السلام

و اما حق الرحم فحق امک ان تعلم انها حملتک حیث لا یحمل احدا احدا و اطعمتک من ثمرة قلبها ما لا یطعم احدا احدا و انها وقتک بسمعها و بصرها و یدها و رجلها و شعرها و بشرها و جمیع جوارحها مستبشرة بذلک فرحة موملة محتملة لما فیها مکروهها و المها و ثقلها و غمها حتی دفعتها عنک ید القدرة و اخرجتک الی الارض فرضیت ان تشبع و تجوع هی و تکسوک و تعری و ترویک و تظما و تظلک و تضحی و تنعمک ببوسها و تلذذک بالنوم بارقها و کان بطنها لک وعا و حجرها لک حواء و ثدیها لک سقا و نفسها لک وقاء تباشر حر الدنیا و بردها لک و دونک فتشکرها علی قدر ذلک و لا تقدر علیه الا بعون الله و توفیقه

حق مادرت این است که بدانی او تو را در جایی نگه داشته که کسی نگه نمی دارد و از میوه دلش به تو داده که کسی به کسی نمی دهد و از تو با همه وجودش از گوش و چشم و دست و پا و موی و پوست ، با شادمانی و سرور نگهبانی و نگهداری کرده، و ناملایمات غم و اندوه و نگرانی ها را تحمل می کند و شادمان و خرم است که تو را سیر کند و خود گرسنه بماند

تو را بپوشاند و خود برهنه باشد

تو را سیراب کند و خود تشنه بماند

خود در آفتاب باشد و بر تو سایه افکند

با تحمل مشقت ، آرامش و تنعم تو را فراهم آورد

و با پذیرش رنج بی خوابی تو را از لذت خواب بهره مند سازد.

شکمش ظرف وجود تو و دامنش پناهگاه امن تو و سینه اش چشمه جوشانی برای رفع عطش تو  و جانش فدای تو شده و سرد و گرم روز گار را به خاطر تو پذیرا گشته است

پس باید به پاس این همه محبت و زحمت ، شکرگذار او باشی و هرگز نمی توانی مگر خدا یاری ات کند.

رساله حقوق امام سجاد علیه السلام

امام محمد باقر علیه السلام در مورد رعایت حق والدین بعد از مرگشان می فرمایند:

«  ان العبد لیکون بارا بوالدیه فی حیاتهما ثم یموتان فلایقضی عنهما دَینهما و لا یستغفر لهما فیکتبه الله عزوجل عاقا و انه لیکون عاقا لهما فی حیاتهما غیر بار فاذا ماتا قضی و استغفر لهما فیکتبه الله عزوجل بارا  »

گاهی انسان در دوران حیات پدر و مادر به آنان احسان و نیکی می کند ولی پس از مرگ آنان را فراموش نموده، دین آنها را ادا نمی کند و برای آنها از خدا طلب آمرزش نمی کند. خداوند چنین کسی را عاق والدین ثبت می کند.

و گاهی انسان در دوران حیات پدر و مادر نسبت به آنان عاق شده و از هرگونه احسانی درباره آنان دریغ می ورزد. چون مرگ آنان فرا رسد، قرض آنها را ادا می کند و برای آنها از خداوند مغفرت می خواهد خداوند او را جز نیکوکاران به پدر و مادر ثبت می کند.

بحار ج 74 ص 59 به نقل از رساله حقوق امام سجاد علیه السلام شرح نراقی

امام صادق علیه السلام فرموده اند:

«  یجب الوالدین علی الولد ثلاثة اشیاء : شکرهما علی کل حال، و طاعتهما فیما یامرانه و ینهیانه عنه فی غیر معصیة الله و نصیحتهما فی السر و العلانیة و تجب للولد علی والده ثلاث خصال:  اختیاره لوالدته و تحسین اسمه و المبالغة فی تادیبه  »

پدر و مادر را بر فرزند سه حق است: شکر آنان در هر حال، اطاعتشان در هر امر و نهی که معصیت خدا نباشد و خیرخواهی برای آنها در نهان و عیان

و فرزند را بر پدر سه حق است: مادر خوب انتخاب کردن، نام نیکو نهادن و پرورش خوب دادن

تحف العقول، ص 337 به نقل از رساله حقوق امام سجاد علیه السلام شرح نراقی

پیامبر اعظم حضرت محمد صلی الله علیه و آله وسلم فرموده اند:

« ان الله تعالی وضع اربعا فی اربع: برکة العلم فی تعظیم الاستاذ و بقاء الایمان فی تعظیم الله و لذة العیش فی بر الوالدین و النجاة من النار فی ترک ایذاء الخلق »

خداوند متعال چهارچیز را در چهارچیز قرار داد:

برکت علم را در تعظیم استاد

بقای ایمان را در تعظیم خداوند

لذت زندگی را در نیکی کردن به والدین

و رها شدن از آتش را در ترک آزار خلق.

اثنی عشریه به نقل از رساله حقوق امام سجاد علیه السلام شرح نراقی

امام صادق علیه السلام فرموده اند:

« بر الوالدین من حسن معرفة العبد بالله تعالی اذ لا عبادة اسرع بلوغا بصاحبها الی رضی الله تعالی من بر الوالدین المسلمین لوجه الله تعالی »

حسن سلوک نیکی به والدین از حسن شناخت و معرفت عبد به خداوند تعالی است، چرا که هیچ عبادتی انسان را به سرعت نیکی به پدر و مادر به خشنودی خداوند تعالی نمی رساند آن هم احسانی که محض تحصیل رضای پروردگار باشد.

مستدرک، ج 15، ص 198 به نقل از رساله حقوق امام سجاد علیه السلام شرح نراقی

امام جعفر صادق علیه السلام فرموده اند:

« ملعون قاطح رحم، ملعون من ضرب والده و والدته »

آن کس که قطع رحم کند ملعون است و آن کس که پدر و مادر خود را بزند ملعون و از رحمت الهی بی بهره است.

بحار، ج71، ص 85 به نقل از رساله حقوق امام سجاد علیه السلام شرح نراقی

رسول الله حضرت محمد مصطفی صلی الله علیه و آله فرموده اند:

«  الوالد وسط الجنة فان شئت فاحفظه و ان شئت فضیعه »

پدر میان بهشت است اگر خواهی آن را نگهدار و اگر خواهی آن را ضایع دار.

مستدرک ، ج 15، ص 204 به نقل از رساله حقوق امام سجاد علیه السلام شرح نراقی

امام محمد باقر علیه السلام فرموده اند:

« ثلاث لم یجعل الله عز و جل لاحد فیهن رخصة: اداء الامانة الی البر و الفاجر و  و الوفاء بالعهد للبر و الفاجر  و بر الوالدین برین کانا او فاجرین. »

سه چیز است که خداوند اجازه ترک آنها را به هیچ کسی نداده است :

ادای امانت به نیکوکار و بدکار

وفای به عهد برای نیکوکار و بدکار

و نیکی به پدر و مادر چه نیکوکار و چه بدکار.

تاریخ یعقوبی ص 95 به نقل از رساله حقوق امام سجاد علیه السلام شرح نراقی

امام باقر علیه السلام فرموده اند:

« من بر والدیه ، طوبی له زاد الله فی عمره »

خوشا بر حال کسی که به پدر و مادر خود نیکی کند چرا که خداوند بر عمر او می افزاید.

تحف العقول ص 238 به نقل از رساله حقوق امام سجاد علیه السلام شرح نراقی

امام صادق علیه السلام فرموده اند:

« افضل الاعمال : الصلوة لوقتها و بر الوالدین و الجهاد فی سبیل الله»

بهترین اعمال به جا آوردن نماز است در وقت آن و نیکی کردن به والدین و جهاد در راه خداست.

تحف العقول ، ص 238 به نقل از رساله حقوق امام سجاد علیه السلام شرح نراقی